Resmî Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeyle birlikte, özellikle yüksek binaların yıkımı ve patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek operasyonlar için çok daha katı güvenlik tedbirleri, uzman mühendis şartı ve teknolojik takip zorunluluğu getirildi.
Yüksek Yapıların Yıkımında Yeni Dönem Başlıyor
Yeni yönetmelikte bina yüksekliği 21,50 metreyi veya yapı yüksekliği 30,50 metreyi aşan binalar "yüksek yapı" statüsüne alınarak, bu yapıların yıkım işlemleri özel kurallara bağlandı. Alınan kararlara göre:
Çevre ve İş Güvenliği: Toz, titreşim ve gürültü sınır değerleri için çevre ve iş sağlığı güvenliği mevzuatlarına eksiksiz uyum sağlanacak.
Fiziki Tedbirler: Şantiye çevresi; perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı ile tamamen güvenlik altına alınacak.
İskele Standartları: Yıkım planında iskele kurulumu öngörülüyorsa, iç ve dış cephe iskeleleri uluslararası standartlara (TS EN 12810, TS EN 12811 vb.) uygun seçilecek.
Patlayıcılı Yıkımlarda Sensör, Kamera, Uzman Zorunluluğu
En radikal değişiklikler patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlarda yaşandı. Artık bu işlemlerde standart bir fenni mesulün bulunması yeterli kabul edilmeyecek.
Uzman Kadro: Yıkım sırasında mutlaka uzmanlığını belgelendirmiş bir "patlatmadan sorumlu mühendis" ile (B) sınıfı yeterlik belgesine sahip bir "ateşleyici" şantiye sahasında hazır bulunacak.
Hava Durumu Şartı: Meteorolojik şartlar detaylı olarak değerlendirilmeden kesinlikle patlatma işlemi yapılamayacak.
Teknolojik Takip: Patlatma anında hava şoku dalgalarının yayılımını ölçmek için kalibre edilmiş titreşim ve basınç sensörleri kullanılacak. Ayrıca tüm yıkım süreci yüksek hızlı kameralarla saniye saniye kayıt altına alınacak.
Test Patlatması: Gerekli görülen durumlarda formlar doldurularak test patlatmaları yapılabilecek.
Fenni Mesuliyet Sınırları Yeniden Çizildi
Yıkım işlemlerinde fenni mesuliyeti bir inşaat mühendisi üstlenecek. Bina yüksekliği 18,50 metreden az olan standart yapılarda fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bina bu sınırın altında kalsa bile;
Bitişik nizam veya karma taşıyıcı sisteme sahip olması,
Kültür veya tabiat varlıklarına, sağlık ve eğitim tesislerine yakınlığı gibi risk teşkil eden durumlarda ilgili idare tarafından fenni mesuliyet talep edilebilecek.
İstisnasız Zorunluluk: İkiden fazla bodrum katı olan binalar ile patlayıcıyla yapılan tüm yıkımlarda fenni mesuliyet üstlenilmesi kesin bir zorunluluk olacak.
Kamu Uygulamalarında İstisnalar Belirlendi
6306 sayılı kanun kapsamında, kamu kurum ve kuruluşları marifetiyle yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak. Bu tür durumlarda tüm fenni mesuliyet, işlemleri yürüten ilgili kamu kurumu tarafından üstlenilecek.
Ayrıca, yapının bitişik nizam olması, yüksek yapı sınıfında yer alması veya çevre koşullarının makine ile yıkımı zorlaştırması gibi durumlarda, müteahhidin talebi ve idarenin onayıyla ruhsat süresi bir defaya mahsus olmak üzere üç aya kadar uzatılabilecek.
Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Kamu kurumlarının halihazırda ihale sürecinde olan yapılarına ilişkin ruhsat işlemleri eski yönetmeliğe göre sonuçlandırılacak. Bu geçici madde ile kamu yıkımlarındaki istisnaları içeren bazı idari detaylar yayımı tarihinde doğrudan yürürlüğe girerken; yüksek yapıların yıkımı, patlayıcı kullanımı ve fenni mesuliyet sınırlarını yeniden çizen geniş çaplı teknik zorunlulukların tamamı yönetmeliğin yayımı tarihinden bir yıl sonra uygulanmaya başlanacak.