Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) birinci parti olarak çıktığı ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) büyükşehirlerde ciddi kan kaybettiği o tarihi tablodan bugün eser kalmadı.
Peş peşe gelen kayyım atamaları, büyükşehir belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması, muhalefet cephesindeki bölünmeler ve iktidar partisine yönelik kitlesel katılımlarla yerel yönetimler, cumhuriyet tarihinin en hareketli dönemlerinden birini yaşıyor. Ağustos 2026 itibarıyla, muhalefetin elindeki en büyük bütçeli belediyeler el değiştirirken, onlarca ilçe ve belde belediyesi iktidar saflarına geçti.
Milyonlarca seçmeni etkileyen kayyım ve uzaklaştırma dalgası
Yerel seçimlerin ardından siyasetin en sıcak başlığı, İçişleri Bakanlığı'nın terör ve yolsuzluk soruşturmaları kapsamında başlattığı görevden uzaklaştırma ve kayyım atamaları oldu. Doğu ve Güneydoğu'da Hakkari, Mardin, Batman, Tunceli, Van ve Siirt ile Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinde DEM Partili başkanların tutuklanarak yerlerine valilerin atanmasıyla başlayan süreç, kısa sürede batıya sıçradı. İstanbul'un bir milyonu aşkın nüfuslu ilçesi Esenyurt ve ardından Şişli belediye başkanlarının tutuklanması, yaşanacak daha büyük dalganın habercisiydi.
Asıl siyasi deprem ise 2025 yılının mart ayında yaşandı. Muhalefetin yönetimindeki en yoğun nüfuslu ve büyük bütçeli şehirler olan İstanbul, Antalya, Adana ve Bolu'da belediye başkanları Ekrem İmamoğlu, Muhittin Böcek, Zeydan Karalar ve Tanju Özcan görevden uzaklaştırıldı. Yerlerine belediye meclislerinden seçilen vekillerin getirildiği bu operasyonlar, sadece İBB'nin 15.7 milyonluk ve Antalya'nın 2.7 milyonluk demografisi göz önüne alındığında, seçmen tabanında devasa bir etki yarattı.
Ana muhalefette kriz: Yeni parti dengeleri değiştirdi
Belediyelerdeki bu sarsıntı sürerken, CHP kendi içinde yaşadığı "mutlak butlan" kararı ve yönetim kriziyle sarsıldı. 24 Temmuz 2026 tarihinde Özgür Özel ve beraberindeki 91 milletvekilinin CHP'den ayrılarak YENİ Parti'yi kurması, yerel yönetimlerdeki dengeleri bir kez daha değiştirdi. Kuruluşuyla birlikte TBMM'de ana muhalefet koltuğuna oturan YENİ Parti, belediyelerde de hızla örgütlendi. 2024 seçimlerinde CHP'nin kazandığı 35 büyükşehir ve il belediyesinden 19'u YENİ Parti'ye geçerken, CHP'nin elinde yalnızca 11 il ve büyükşehir belediyesi kaldı.
Bu süreçte bağımsız kalmayı tercih eden isimler de oldu. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ve Kilis Belediye Başkanı Hakan Bilecen partisinden istifa ederek yollarına bağımsız devam etme kararı aldı.
İktidar partisine ilçelerden büyük göç başladı
Büyükşehirlerde yaşanan bu kriz ve el değiştirmelerin bir benzeri, ilçe ve belde belediyelerinde AK Parti lehine gerçekleşti. "Hizmet için merkezi iktidarla uyum" ve kaynaklara daha kolay erişim gerekçesiyle, farklı partilerden seçilmiş en az 63 ilçe ve belde belediye başkanı AK Parti'ye katıldı.
Bu geçiş trafiğinde en büyük yarayı Yeniden Refah Partisi (YRP) aldı. Seçimlerde büyük bir sürprize imza atan YRP; Konya'da Yalıhüyük, Doğanhisar, Altınekin, Sarayönü, Emirgazi ve Çumra başta olmak üzere Adana, Bingöl, Yozgat, Elazığ, Ağrı, Erzurum ve Muş'taki birçok belediyesini iktidar partisine kaptırdı. Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar ise YRP'den istifa ederek bağımsız kalmayı tercih eden tek büyükşehir belediye başkanı olarak kayıtlara geçti.
Geçişler sadece YRP ile sınırlı kalmadı. Aydın Büyükşehir Belediyesi ile birlikte Söke, Yenipazar ve Sultanhisar ilçeleri; Gaziantep'te Şehitkamil, Antalya'da Aksu, Yalova'da Altınova ve Çorum'da Ortaköy Aştağul gibi CHP'li belediyeler de AK Parti'ye katıldı. İYİ Parti'nin elindeki tek il olan Nevşehir'de de Başkan Rasim Arı'nın AK Parti'ye geçmesiyle, İYİ Parti'nin il düzeyinde yönettiği hiçbir belediye kalmadı.
Soruşturmalar ve tutuklamalar 2026 yılında da hız kesmedi
Siyasi haritayı yeniden şekillendiren operasyonlar 2026 yılında daha da genişledi. Bursa, Bolu ve Uşak gibi il ve büyükşehir belediyelerinin yanı sıra İstanbul'da Adalar ve Üsküdar, Ankara'da Etimesgut, İzmir'de Buca ve Kocaeli'de İzmit gibi kritik ilçe belediyelerine sıçradı. Temmuz ayında İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu'nun da farklı soruşturmalar kapsamında gözaltına alınarak tutuklanması, yerel yönetimler üzerindeki yargı kıskacının sürdüğünü gösterdi. (Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in tutuklanması sonrası meclis seçimiyle başkanvekilliğine AK Partili Şahin Biba getirilmişti.)
Özetle, 2024 yerel seçimlerinin ortaya çıkardığı tablo, yerini yepyeni ve tartışmalı bir siyasi düzene bırakmış durumda.
Bir yanda tutuklamalar ve kayyımlarla değişen yönetimler, diğer yanda parti içi krizler ve merkezi bütçeden pay alma arzusuyla şekillenen transferler, Türkiye'nin yerel demokrasi pratiklerini temelden sarsmaya devam ediyor.
